Prezenty od świętego Mikołaja – wielowiekowa tradycja


Święty Mikołaj to z pewnością jedna z najpopularniejszych postaci baśniowych, która na stałe przeniknęła do kultury masowej. Na całym świecie dzieci piszą dziś listy do św Mikołaja, w nadziei, że w odpowiedzi otrzymają wymarzone prezenty świąteczne. Skąd wywodzi się ta tradycja? W jaki sposób się rozwijała?

Historia świętego mikołaja

Za pierwowzór dzisiejszej postaci Mikołaja uważa się świętego chrześcijańskiego, biskupa z Miry (teren dzisiejszej Turcji). Miał on żyć na przełomie III/IV wieku n.e., jednak nie odnaleziono żadnej pochodzącej z tamtych czasów wzmianki o tej postaci. Najstarsze zapiski o działalności biskupa Mikołaja powstały ok. 200 lat później, dlatego jest on dzisiaj uważany za postać pół legendarną. W kolejnych wiekach coraz częściej powstawały bajki z mikołajem, które były odpowiedziami na rosnący kult postaci. Tym samym większość obecnie znanych informacji dotyczących św. Mikołaja z Miry to wytwory fantazji, a nie dane historyczne.

Rozwój legendy

Uważa się, że tradycja rozdawania prezentów przez świętego Mikołaja powstała w krajach anglosaskich. Początkowo prezenty świąteczne rozdawał Mikołaj przedstawiany jako biskup z pastorałem. Z czasem postać świętego Mikołaja straciła swoją powagę, jednak postać podobna do dzisiejszej została przedstawiona dopiero w 1823 roku w wierszu „Noc wigilijna”, którego autorem był prawdopodobnie Clement Clarke Moore. Później powstawały również rysunki Mikołaja w czerwonym płaszczu, a z czasem przy świętym zaczęły się pojawiać również elfy mikołaja.

Duży wpływ na popularność postaci świętego Mikołaja miał koncern Coca-Cola. Do dzisiaj w okresie świątecznym pojawiają się reklamy napoju, w których główna rola zarezerwowana jest zawsze dla brodacza z Laponii. Mało kto jednak wie, że Coca-Cola pokazała św Mikołaja już w 1930. Reklama z jego udziałem zyskała wtedy olbrzymią popularność.

Gdzie mieszka mikołaj?

Początkowo uważano, że adres św Mikołaja znajduje się gdzieś w ciepłych krajach. Miał on bowiem przybywać do Europy z południa, w dodatku towarzyszył mu czarnoskóry elfi. Jednak jak już wspomniana wcześniej, „Noc wigilijna” zmieniła obraz Mikołaja. Wiersz ten wraz z kilkoma późniejszymi utworami sprawił, że dom świętego Mikołaja zaczęto lokalizować w zimnych rejonach globu. Jego siedzibą miała być Laponia lub Biegun Północny.

Warto wspomnieć, że istnieje realny adres do św mikołaja, na który można wysyłać listy. Mowa o specjalnej placówce pocztowej w Rovaniemi w Finlandii. W odpowiedzi na wysyłane listy do Mikołaja dzieci otrzymują często życzenia od świętego Mikołaja, bądź też jego zdjęcie. Czasami autorzy najciekawszych listów mogą również liczyć na prezenty fundowane przez lokalne władze.